Het Financieel Expertise Centrum (FEC) heeft onderzoek laten doen naar de aard en omvang van hypotheekfraude en kwetsbaarheden in de hypotheekketen. Hieruit blijkt dat hypotheekfraude een complex fenomeen is dat zich lastig laat detecteren, onder meer door beperkte registratiemogelijkheden en versnipperde informatie. De maatschappelijke impact is groot.
Jaarlijks gemiddeld 1.260 tot 2.140 gevallen van hypotheekfraude
Hypotheekfraude raakt de integriteit van het financiële stelsel, de vastgoedmarkt en de samenleving als geheel. De maatschappelijke impact hiervan is groot. Uit opsporingsonderzoeken blijkt dat allerhande (verborgen) criminaliteit plaatsvindt in of met behulp van fraudepanden – van witwassen tot drugsopslag en van illegale verhuur tot arbeidsuitbuiting en mensenhandel. Naast aantasting van de woningmarkt is er ook sterke verwevenheid met andere vormen van (financieel economische) criminaliteit.
De Financial Crime Analysis (FCA) heeft een inschatting gemaakt die laat zien wat de mogelijke omvang is van hypotheekfraude in Nederland. Op basis van extrapolatie van vermoedelijke gevallen van hypotheekfraude komt een indicatieve landelijke schatting uit op 6.300 tot 10.700 gevallen tussen 2020 en 2024. Dit komt neer op gemiddeld 1.260 tot 2.140 gevallen van hypotheekfraude per jaar. Op basis van de door FCA in de extrapolatie gehanteerde gemiddelde hypotheeksom van €435k over de onderzoeksperiode ligt het financiële belang tussen de €2,7 tot €4,6 miljard.
Zorgen over omvang en maatschappelijke impact
De FEC-partners hebben zorgen over de geschatte omvang en de maatschappelijke impact van hypotheekfraude. De aanpak van hypotheekfraude vraagt om een samenhangende strategie van wetgever, toezichthouders, opsporing en vervolging, financiële instellingen en de poortwachters.